كه آنها به زمين بسته شده بودند . « 60 » به تدريج رسم قديمى ساسانيان ، « 61 » كه به خصوص زندانيان دولتى را به زير پاى فيلان خشمگين مىانداختند ، « 62 » دوباره متداول شد ، درحالىكه همهء اين انواع اعدام براى اعراب بيگانه بود و تطابق با سنت قديمى ايرانى در آسياى مقدم داشت . در مورد زنان ، ترجيح داده مىشد كه اعدام به‌وسيله خفه كردن ( در حمام بخار داغ ) ، « 63 » يا حلق‌آويز كردن ( در مورد كنيزان ) « 64 » و به‌ويژه به‌وسيله غرق كردن « 65 » ( كه يكى از پديده‌هاى اسلامى بود ) به عمل آيد . مسموم كردن فقط در مورد عمل قتل پيش مىآمد ، « 66 » و وسيله متداولى براى مجازات اعدام نبود ؛ همچنين از خفه كردن به‌وسيله زه كمان در جنايات گزارش شده است . « 67 » از به ستون ميخ‌كوب كردن كه بعدها ( به خصوص نزد تركان ) متداول شد ، ذكرى نشده است . « 68 »

--> ( 60 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 248 ( حدود سال 524 ه / 1130 م در طبرستان ، 400 نفر ) . ( 61 ) . Muller I 21 ( Der Lahmide Nu man V . von Hira 602 ) . ( 62 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 5 ، ص 423 ، ج 6 ، ص 514 ( اولين نمونهء اين مثال در اسلام : ( Mez 21 ؛ تاريخ سيستان ، ص 358 ( سال 399 ه / 10 - 1009 م در غزنه ) ؛ بيهقى : تاريخ ، ص 67 ( سال 408 ه / 1017 م محمود غزنوى ) ؛ محمد بن ابراهيم : تاريخ آل سلجوق ، ص 145 ، 155 ( سال 583 ه / 1187 م در كرمان ) . ( 63 ) . ابن بلخى : فارس‌نامه ، XIV و بعد ( حدود سال 444 ه / 1052 در فارس ) . ( 64 ) . ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 216 ( حدود سال 318 ه / 930 م در طبرستان ) . ( 65 ) . اولياء آملى : تاريخ رويان ، ص 52 ( حدود سال 184 ه / 800 در چالوس ) . ( 66 ) . ابن اثير : الكامل ، ج 5 ، ص 43 ( سال 104 ه / 23 - 722 در خراسان ) ، عوفى : جوامع الحكايات ، ص 164 ، شماره 640 ( حدود سال 215 ه / 830 م سوء قصد مأمون عليه جان عبد الله بن طاهر ) ؛ ابن اسفنديار : تاريخ طبرستان ، ص 216 ( حدود سال 318 ه / 930 م در طبرستان ) ؛ گرديزى : زين الاخبار ، ص 44 ( سال 351 / 962 م در خراسان ) ؛ رجوع كنيد به حكايات عوفى ، ص 166 ، شماره 695 ( قابوس بن وشمگير و پسرش ) . - در خوارزم حتى يك‌بار براى انتقام ، آب آشاميدنى مردم را مسموم كردند : عوفى : جوامع الحكايات ، ص 222 ، شماره 1652 . ( 67 ) . حسينى : اخبار دولة السلجوقية ، ص 102 ( حدود سال 555 ه / 1160 م ) . ( 68 ) . درباره اصطلاح ايرانى قديم ( شايد ؟ ) معادل آن ( ميخ‌كوب كردن به ستون كه احتمالا در زمان هخامنشيان به وجود آمده است ) رجوع كنيد به : Roland G . Kent : Old Persian Grammar , . . . lexicon , New Haven ( Conn . ) 1950 , . S . 178 lks . ( uzma - ) , ferner -